QALERALINNIARNEQ

Qaleralik siku putoriarlugu ningittakkanik pisarineqarsinnaavoq. Periuseq tamanna ukiut 300-t sinnerlugit atorneqarsimavoq.

Siornatigut ningittagaq ataasiinnarmik oqummersalerlugu aalisartoqartarpoq. Ullumikkulli ningittakkat arlalippassuarnik oqummersaqartarput.

1924-mi Marius Sivertsenip “saarlisartoq” isumassarsiarisimavaa. Marius iluliarmiuuvoq. Saarlisartoq saviminiuvoq saattoq, ningittakkanut aalajangerneqartartoq. Saarlisaatip ninngittakkat immap naqqatigut sisoortittarpai.

Ningittakkat honnurujunik arlalinnik oqummersaqarsinnaasarput.

• Assimi aalisakkat suut takuneqarsinnaappat

• Ukiut 100-t matuma siornatigut pisat qanoq angerlamut assartorneqartarpat? Quppernerup tulliani asseq takuk.

• Linki tooruk, qaleralik pillugu paasisaqarit.

  Qaleralik pillugu ilisimasakka:

Sikup sinaani aalisarneq, Ilulissat, 1925

Ukiuni 800-ngajanni Avannaani qimmit qimuttutut atorneqarsimapput.

Qimusseq assartuutitut pingaaruteqarpoq.

Qimussimik aalisarfissaqqinnerpaat tikinniarlugit qaqqatigut kilometererpassuarnik angalasoqarsinnaavoq.

Qimmit qimuttut ullormut 60 km-rit missiliorlugit09 ingerlasinnaasarput, kisianni qasuersaartariaqartarput. 

• Asseq siulleq 1934-mi assilineqarsimavoq, aappaalu 2014-mi. Sorleq pisoqaaneruva qanorlu tamanna takuneqarsinnaava?

• Qamuteralaqaraluarluni sooq qimusseq suli assartuutitut pingaaruteqarpa?

• Uumasut qimuttut allat suut nalunngiligit?

Ilulissat qaleraleqarfittut ilisimaneqarpoq 

Aasakkut umiatsiaaqqanik angallateeqqanillu aalisartoqartarpoq.

Aalisartut ningittakkat 500-700-nik oqummersallit atortarpaat.

Aalisakkanik tunisassiorneq Ilulissani suliffissaqarniarnermut taamaattuumillu aningaasarsiornermi pingaaruteqarpoq. Ullumikkut raajarniarneq qaleralinniarnermit pingaaruteqarneruvoq.

Uani annertunerusumik paasisassarsiorit qaleralik.

• Ningittakkani ataatsini qalerallit qanoq amerlatigisinnaappat?

• Ukiukkut qalerallit qanoq pisarineqartarpat?

• Qaleralik qanoq angitigilersinnaava? 

  Takissuaa:

  Oqimaassusaa:

Qaleralik siku putoriarlugu ningittakkanik pisarineqarsinnaavoq. Periuseq tamanna ukiut 300-t sinnerlugit atorneqarsimavoq.

Siornatigut ataasinnaarmik oqummersalerlugu arferup soqqaanik sananeqarsimasumik aalisartoqartarsimavoq. Ullutsinni ningittakkat oqummersarpassuaqartarput.

Marius Sivertsenip “saarlisaat” 1924-mi isumassarsiarisimavaa. Marius iluliarmiuuvoq. Saarlisaat saviminiuvoq saattoq, ningittakkanut aalajangerneqartartoq. Saarlisaatip ninngittakkat immap naqqatigut sisoortittarpai.

Ningittakkat honnorujunik  arlalinnik oqummersaqarsinnaasarput.

• Assiliaq allaasereqqissaaruk. 

• Quppernerup tulliani Ilulissani 1925-mi sikup sinaani aalisarnermi asseq takuneqarsinnaavoq. Pisat qanoq angerlamut angerlaanneqartarpat?

• Linki tooruk, qaleralik pillugu paasissutissarsigit.

  Qaleralik pillugu maku ilisimavakka:

Sikup sinaani aalisarneq, Ilulissat, 1925

Ukiuni 800-ngajanni Avannaani qimmit qimuttutut atorneqarsimapput.

Qimusseq suli assartuutitut pingaaruteqarpoq. Aputikkut nipiliorani piniagassat qimaatinnagit ingerlasarpoq.

Aalisarfissaqqinnerpaat tikinniarlugit qimussimik qaqqatigut kilometererpassuarnik angalasoqarsinnaavoq.

Qimmit qimuttut ullormut 60 km-rit missiliorlugit09 ingerlasinnaasarput, kisianni qasuersaartariaqartarput. 

• Qimmeq tassaavoq Avannaani kisiartaalluni qimuttutut atorneqartoq. Sumiiffit allat uumasunik qimuttullit taaguukkit uumasullu tamakku suuppat.

• Qamuteralaqaraluarluni sooq qimusseq suli assartuutitut pingaaruteqarpa?

• Kalaallit qimmiat qimuttoq pillugu suut ilisimavigit? Atuakkami Qimmeq annertunerusumik pasisassarsiorit.

Ilulissat qaleraleqarfittut ilisimaneqarpoq 

Aasakkut umiatsiaaqqanik angallateeqqanillu aalisartoqartarpoq.

Aalisartut ningittakkat 500-700-nik oqummersallit atortarpaat.

Aalisakkanik tunisassiorneq Ilulissani suliffissaqarniarnermut taamaattuumillu aningaasarsiornermi pingaaruteqarpoq. Ullumikkut raajarniarneq qaleralinniarnermit pingaaruteqarneruvoq.

 Qaleralik pillugu annertunerusumik paasisassarsiorit.

• Assimi piniariaaseq ukiunik 300-nik pisoqaassusilik atorneqarpoq. Sunava?

• Ukiukkut qanoq qaleralinniartoqartarpa?

• Qaleralik qanoq angitigilersinnaava? 

  Takissusaa:

  Oqimaassusaa:

Nunasisut siulliit Ilulissat Kangiata uumasoqarluarnera iluaqutigisimavaat.

Siornatigut aalisarnermi periusitoqqat arlallit suli ullutsinni atorneqarput.

Siornatigut ningittakkat ataasinnarmik oqummersalerlugit aalisartoqartarpoq, 1924-mili “saarlisaat” nassaarineqarpoq. Tamaalilluni honnorujunik arlalinnik ningittakkat oqummersaqarsinnaalerput.

• Ningittakkat siulliit soqqarnik sananeqartarsimapput. Soqqalik sunaana?

• Qaleralik aalisakkat sorliit ilaagaat?

• Atuakkami qupperneq 11-mi assimi suna takuneqarsinnaava?

Ukiuni 800-ngajanni qimmeq qimuttutut atorneqarsimavoq. Nukittuujuvoq qasujaallunilu ullormullu 60 km-t missiliorlugit qimussinnaalluni.

Qimmeq Issittumi inuunermut naleqqussarsimavoq. Meqqui ilorliit torsusuujupput silarliillu issusuujullutik, taamaalilluni issittorujussuarmi kissarsimaarsinnaalluni.

Assimi qimusseq 16-nik qimuttulik qasuersaartoq takuneqarsinnaavoq.

• Sooq qimusseq piniarnermi atorneqartillugu assartuutinut allanut naleqqiullugu pitsaanerulluinnarpa?

• Qimmeq qimuttuuvoq. Qimuttoq sunaana? Allanik qimuttunik assersuusiorit.

• Atuakkami qupperneq 16-17-mi Ilulissanit Tasiilamut qimussernermi asseq takuneqarsinnaavoq – qimusserneq qanoq takissuseqarpa?

Ataani umiatsiaaqqat assingat Ilulissani 1933-mi assilineqarsi- mavoq. Umiatsiaaqqat suli atorneqarput, kisiannilu motore- qarput.

Ilulissat pualasuunik qaleraleqarnini tusaamaneqaassutigaa, tassa Ilulissat Kangiani qalerallit inuussutissaqarluarnerat pissutaalluni. 

Qaleralinniarneq taamaattumik Ilulissani nioqqutissiornermi annertuumik sunniuteqarpoq. Kisianni ukiuni kingullerni marlussunni qaleralinniarneq raajarniarnermut naleqqiullugu appariarsimavoq.

• Qaleralinniarneq raajarniarnermut naleqqiullugu appariarsimanerani sumimmita peqquteqarpa?

• Atuakkami qupperneq 20-21-mi aalisakkat ningittakkanik pisarineqarsimasut assini takuneqarsinnaapput. Ningittagaq sunaana?

• Ningittakkat qassinik oqummersaqarsinnaappat?

Nunasisut siulliit Ilulissat Kangiata uumasoqarluarnera iluaqutigisimavaat.

Siornatigut aalisarnermi periusitoqqat arlallit suli ullutsinni atorneqarput.

Siornatigut ningittakkat ataasinnarmik oqummersalerlugit aalisartoqartarpoq, 1924-mili “saarlisaat” nassaarineqarpoq. Tamaalilluni hundredenik arlalinnik ningittakkat oqummersaqarsinnaalerput.

• Soqqalik sunaava, arferillu tamarmik soqqaliuppat?

• Qaleralik aalisakkanut natermiunut allanut sanilliullugu suna assigiinngissutiga?

• Atuakkami qupperneq 11-mi assimi suna takuneqarsinnaava?

• 

Ukiuni 800-ngajanni qimmeq qimuttutut atorneqarsimavoq. Nukittuujuvoq qasujaallunilu ullormullu 60 km-t missiliorlugit qimussinnaalluni.

Qimmeq Issittumi inuunermut naleqqussarsimavoq. Meqqui ilorliit torsusuujupput silarliillu issusuujullutik, taamaalilluni issittorujussuarmi kissarsimaarsinnaalluni.

Assimi qimusseq 16-nik qimuttulik qasuersaartoq takuneqarsinnaavoq.

• Sooq qimusseq piniarnermi atorneqartillugu assartuutinut allanut naleqqiullugu pitsaanerulluinnarpa?

• Ukiukkut qimussersinnaaneq ukiut tamaasa sivikinneruleriartorpoq – soormitaava?

• Atuakkami qupperneq 16-17-mi Ilulissanit Tasiilamut qimussernermi asseq takuneqarsinnaavoq – qimusserneq qanoq takissuseqarpa?

Ataani umiatsiaaqqat assingat Ilulissani 1933-mi assilineqarsi- mavoq. Atuakkami 2017-meersumik asseqarpoq. Umiatsiaaqqat suli atorneqarput, kisiannilu motoreqarput.

Ilulissat pualasuunik qaleraleqarnini tusaamaneqaassutigaa, tassa Ilulissat Kangiani qalerallit inuussutissaqarluarnerat pissutaalluni. 

Qaleralinniarneq taamaattumik Ilulissani nioqqutissiornermi annertuumik sunniuteqarpoq. Kisianni ukiuni kingullerni marlussunni qaleralinniarneq raajarniarnermut naleqqiullugu appariarsimavoq.

• Qanormitaava Kalaallit Nunaanni aalisartunut qaleralinniarnerup raajarniarnermut naleqqiullugu annikillisimanera aalisartunut sunniuteqarpa?

• Atuakkami qupperneq 20-21-mi aalisakkat ningittakkanik pisarineqarsimasut assini takuneqarsinnaapput. Ningittagaq sunaana?

• Qalerallit Ilulissat Kangiani sunik inuussutissaqarpat?