KINGUPPAK

Kinguppak Qeqertarsuup Tunuani kinguppanni artini nalinginnaasuuvoq

Aalisakkat arlallit akornanni inuussutaavoq pingaarutilik.

Angutiviaalluni tukertarpoq. Ukiut 5-6 qaangiukkaangata suiaassusaa allanngortarpoq inuuninilu sinnera arnaviaasarluni. 

Kinguppak Ilulissani aalisarnermi aningaasarsiornermilu pingaaruteqarpoq.

• Kinguppak aalisakkanit allanit nerisarineqarpoq. Aalisakkat sorliit? 

• Kinguppak qassinik arlariiinik nioqarpa, pamiuani qassinik nioqarpa qassinillu maluginiuteqarpa? Uani takuk: Kinguppak

• Hermafroditi sunaava?

Peqquaqqat krillinik imaluunniit isituuaqqanik taaneqartarput. Krillit naasunik tappioraannartunik inuussuteqarput, taakkulu niumi nuuini qeratasuunik sanngiaatiminik sikup ataanit kiliortortarpai.

Uumasut ”ivagartoraangata” ivikkanik killuutinik ivigaajaanermut eqqaanarsinnaavoq.

Peqquit pillugit uani annertunerusumik paasisassarsigit.

• Sooq peqquaqqat ivigartortutut taaneqartarpat? 

• Krilli sunik inuussuteqarpa?

• Imaani uumasut sorliit isituuaqqanik inuussuteqarpat?

Saattuaq immap naqqani uumasuuvoq.

Angutiviaq arnaviamit angineruvoq. Angutiviap qaleruaa 7 cm-rit tikillugit angissuseqalersinnaavoq, arnaviap 5½ cm-rit.

Saattuaq ukiup naanerani imaluunniit upernalernerani nuliartarput.

Arnaviaq 20.000-150.000-nik manniliortarpoq. 

Manniit ukioq ataaseq miss. qaangiukkaanga tukertinneqartarput. Nillernerusumi ukiut marluk tikillugit aatsaat tukertinneqartarput.

Saattuaq pillugu uani annertunerusumik paasisaqarit.

• Saattuaq sunik inuussuteqarpa? 

• Saattuaq qanoq utoqqaatigilersinnaava? 

• Piffissaq qanoq sivisutigisoq aatsaat qaangiukkaangat saattuap maannianit aassik anisarpa? 

Kinguppak Qeqertarsuup Tunuani kinguuppanni artini nalinginnaasuuvoq

Aalisakkat arlallit akornanni inuussutaavoq pingaarutilik.

Angutiviaalluni tukertarpoq. Ukiut 5-6 qaangiukkaangata suiaassusaa allanngortarpoq inuuninilu sinnera arnaviaasarluni. 

Kinguppak Ilulissani aalisarnermi aningaasarsiornermilu pingaaruteqarpoq.

• Aalisakkanit uumasunillu sunit kinguppak nerisarineqarpa? 

• Ukiut qassit missiliorlugit ingerlaneranni kinguppak inunnit nerineqarsinnaanngortarpa?

• Hermafroditi sunaava?

Nammineq pisariaqartitsineq naapertorlugu quppernerit ilakkit

Peqquaqqat krillinik imaluunniit isituuaqqanik taaneqartarput. Krillit naasunik tappioraannartunik inuussuteqarput, taakkulu niumi nuuini qeratasuunik sanngiaatiminik sikup ataanit kiliortortarpai.

Immami ataatsimoortorsuullutik siumugassaapput, kubikmeterimilu ataatsimi peqquaqqat 10.000-30.000-it akornanni amerlassuseqartarput. 

Uumasut ”ivigartoraangamik”, ivikkanik killuisutut eqqaanarsinnaasarput.

Peqquit pillugit annertunerusumik paasisassarsiorit

• Sooq peqquaqqat ivigartortutut oqaatigineqartarpat? 
• Krilli sikup ataani “ivigartoraangami”  qanoq naluttarpa?

• Uumasut sorliit isituuaqqanik inuussuteqarpat?

Nammineq pisariaqartitsineq naapertorlugu quppernerit ilakkit

Saattuaq immap naqqani uumasuuvoq. Atuakkami allassimavoq angutiviap qaleruaa 16 cm-it tikillugit angissuseqartoq arnavialli minnerulluni, 10 cm-it missiliorlugit. Ataani linkimi angutiviap qaleruaa 7 cm-it missiliorlugit angissuseqarpoq arnaviallu 5,5 cm. 

Saattuaq ukiup naanerani imaluunniit upernalernerani nuliartarput.

Arnaviaq 20.000-150.000-nik manniliortarpoq. 

Manniit ukioq ataaseq miss. qaangiukkaanga tukertinneqartarput. Nillernerusumi ukiut marluk tikillugit aatsaat tukertinneqartarput.

Peqquit pillugit annertunerusumik paasisaqarit

• Saattuaq sunik nerisaqarpa? 

• Saattuap angissusaa pillugu oqaaseqaat sorleq eqqorpa. Uani linkimi

  Qularnanngitsumi ikiorneqarsinnaavutit?

• Saattuaqassuseq kinguariartorpoq. Tassunga sunamita pissutaava? 

Nammineq pisariaqartitsineq naapertorlugu quppernerit ilakkit

Kinguppak nunatta sineriaani tamani uumasuuvoq. 

Inuunerata ingerlanerani ukiuni siullerni tallimanik-arfinilinnik ukioqaleraangami suiaassusaa angutiviaariarluni arnavianngortarpoq. 

Issittumi inuussutissani uiguleriiaani pingaaruteqarnerata saniatigut kinguppak Ilulissani aalisarnermut aningaasarsiornermullu annertuumik pingaaruteqarpoq.

• Kinguppak inunngoraangami aallaqqaammut angutitut suiaassuseqartarpoq. Taamatut pissuseqarnera qanoq isumaqarpa?

• Kinguppaap suut inuussutigai?

• Kinguppak sooq Ilulissani aningaasarsiornermut annertuumik pingaaruteqarpa?

Ilulissat Kangerluata Kangiani peqquaqqat arlalinnik ateqarput. Isituuaqqanik ateqarput, kisianni aamma krill-inik taaneqarsinnaapput.

Immami 1 m3 –mi isituuaqqat 10-30.000 miss. amerlassuseqarsinnaapput.

Krilli naasunik tappioraannartunik sikup ataaniittunik inuussuteqarpoq.

Krilli nissumi nuuani qeratasuunik sanngiaateqarpoq, taakkulu atorlugu quaajaatit sikup ataaniittut killortarpai.

• Krilli sooq siku naasuinik killutinik taaneqartarpa?

• Imaani inuussutissat uiguleriaat qimerluukkiit: kikkut krillinik nerisarpat?

• Quppernermi 12-mi atuarpat sikup ataani silarsuaq issittup narsaateqarfiatut taaneqarsinnaasoq – krilli sumut assersuunneqarsinnaava?

 -1°C-itut nillertigisoq tikillugu saattuaq uumasinnaavoq.

Arnavissat angutivissallu qaleruaasa angissusaasa assigiinngissusaat tunngavigalugu ilisarineqarsin-naapput. 

Nuliareeraangamik arnaviap manniit 20-150.000-it ukiuni 1-2-ni tukertinnginnerani kingulliiminiitittarpai, tamatumunngalu immap kissassusaa apeqqutaasarpoq.

Saattuat eqisaavinut naasut tappioraannartut inuussutissatut tunngaviupput.

• Saattuap mannii sooq upernaakkut tukertarpat?

• Saattuap angutiviap arnaviallu suna sananeqaateqarnermikkut assigiinngissutigaat?

• Imaani inuussutissani uiguleriiaani, atuakkami qupperneq 13-mi, saattuaq sumut inississagaluarpiuk?

Kinguppak nunatta sineriaani tamani uumasuuvoq taamaattumillu Qeqertarsuup Tunuani kinguppanni pissuseqatigiiaani nalinginnaasuuvoq. 

Inuunerata ingerlanerani ukiuni siullerni tallimanik-arfinilinnik ukioqaleraangami suiaassusaa angutiviamit arnavianngorluni nikittarpoq. 

Issittumi inuussutissani uiguleriiaani pingaaruteqarnerata saniatigut kinguppak Ilulissani aalisarnermut aningaasarsiornermullu annertuumik pingaaruteqarpoq.

• Kinguppak inunngoraangami aallaqqaammut angutitut suiaassuseqartarpoq. Taamatut pissuseqarnera qanoq isumaqarpa?

• Kingupparniartarnermut suiaassusaatalu nikittarneranut atatillugu suut ajornartorsiutaasinnaappat?

• Ineriartornermut pissutsinut atatillugu kinguppaap suiassusaata nikittarneranut suut nassuiaataasinnaappat?

Isituuaraq, aamma krillimik taaneqartartoq, issittumi imaani inuussutissani nerisareqatigiinni uumasuuvoq pingaarutilik.

1,5-5 cm-it miss. angissuseqarput immamilu 1 m3 –mi isituuaqqat 10-30.000 miss. amerlassuseqarsinnaapput.

Isituuaraq (krilli) naasunik tappioraannartunik sikup ataaniittunik inuussuteqarpoq, kisianni aamma uumasunut immap naqqaniittunut nerisaqartitsisuuvoq, tassa anai immap naqqanut kiviorartaramik.

Isituuaraq (krilli) nissumi nuuani qeratasuunik sanngiaateqarpoq, taakkulu atorlugu quaajaatit sikup ataaniittut killortarpai.

• Isituuaqqap suna immikkuullarissutigaa, tassungalu atatillugu immikkuullarissuserminut qanoq naleqqussarsimava?

• Imaani inuussutissani uiguleriaani isituaraq uumasumit sumit inuussutissatut tunngaviuva?

• Quppernermi 12-mi atuarpat sikup ataani silarsuaq issittup narsaateqarfiatut taaneqarsinnaasoq – isituuaraq sumut assersuunneqarsinnaava?

 -1°C-itut nillertigisoq tikillugu saattuaq uumasinnaavoq.

Arnavissat angutivissallu qaleruaasa angissusaasa assigiinngissusaat tunngavigalugu ilisarineqarsin-naapput. 

Nuliareeraangamik arnaviap manniit 20-150.000-it ukiuni 1-2-ni tukertinnginnerani kingulliiminiitittarpai, tamatumunngalu immap kissassusaa apeqqutaasarpoq.

Saattuat eqisaavisa naasut tappioraannartut inuussutissatut tunngavigaat.

• Saattuaq sooq 20-150.000-nik manneqarnissaa pisariaqarpa?

• Saattuap qaleruani inuunini naallugu attattarpaa?

• Imaani inuussutissani uiguleriiaani saattuaq sumi inissinneqassava?