ILLERAQ

Illeraq tassaavoq nunarsuarmi uumasut akornanni amerlanersaasut. Issittumi inuussutissani uiguleriaani uumasut siullersaraat. 

Qeqertarsuup Tunuani Ilulissallu Kangiata Sermiani sumiiffinnut allanut illeqqanut naleqqiullugu marloriatingajammik angissuseqarpoq. 

Upernaakkut puallarsertarpoq nerilluataarlunilu. Ukiukkut nerisaqarani immap naqqaniittarpoq

• Suunuku inuussutissat uiguleriaat? 

• Sooq illeraq nunarsuarmi sumiiffinnut allanut naleqqiullugu Qeqertarsuup Tunuani Ilulissallu Kangiata Sermiani angineruva? 

• Upernaakkut illeraq sunik nerilluataartarpa?

Ukiukkut Ilulissat Kangiata Sermiani Qeqertarsuullu Tunuani kaperlattarpoq. Quaajaatit tappioraannartut ilai sikup ataani inuunermut naleqqussarsimapput. 

Upernakkut seqerngup qinngornerisa siku pitarsinnanngoraangagu sikkertitertarput.

Naasut taappioraannartut tassaapput quaajaatit imaani ikerinnaarmiittut. 

• Quujaatit suna iluaqutigalugu alliartortarpa?

• Suunuku naasut quaajaatit?

• Quaajaatit allat atii assiilu ujakkit 

Illeraq tassaavoq nunarsuarmi uumasut akornanni amerlanersaasut. Issittumik inuussutissani uiguleriaani uumasut siullersaraat.

Qeqertarsuup Tunuani Ilulissallu Kangiata Sermiani sumiiffinnut allanut illeqqanut naleqqiullugu marloriatingajammik angissuseqarpoq 

Upernaakkut qaarsillarluni nerisarpoq, taamaalillunilu ukiumi takeqisumi immap naqqani nerisassaqanngitsumi peqqumaateqarniassagami.

• Inuussutissani uiguleriiaani illeqqap qitiusutut inissisimanera qanoq isumaqarpa? 

• Sooq illeraq nunarsuarmi sumiiffinnut allanut naleqqiullugu Qeqertarsuup Tunuani Ilulissallu Kangiata Sermiani angineruva?

• Nammineq pisariaqartitsineq naapertorlugu quppernerit ilakkit

Ukiukkut Ilulissat Kangiata Sermiani Qeqertarsuullu Tunuani kaperlattarpoq. Quaajaatit tappioraannartut ilai sikup ataani inuunermut naleqqussarsimapput. 

Naasut tappioraannnartut tassaapput quaajaatit immami puttasut. Quaajaatit sikup ataatunginnguani naasarput. Upernaakkut seqerngup qinngorneri siku pitaraangagu sikkerartarput.

Quajaatit fotosyntesiliortarput. Allaat taartorujussuarmi isseqisumilu nukissaqarnissaminnut seqerngup qinngornerinik tigooraasinnaapput.

Quajaatit  pillugit annertunerusumik paasisaqarit

• Quaajaatit sumit naajartortinneqartarpat? 

• Quaajaatit siku ataani inuunermut naleqqussarsimapput. Naleqqussarneq qanoq isumaqarpa?

• Quajaatit allat aqqi assiilu ujakkit.

Nammineq pisariaqartitsineq naapertorlugu quppernerit ilakkit

Illeraq arti Qeqertarsuup Tunuaniittoq Ilulissallu Kangiata Sermianiittoq Calanusimik ateqarpoq. Uumassusillit taamaattut arlalinnik cellellit artit amerlasoorujussuupput.

Calanus artinut allanut naleqqiullugu marloriaatingajam-mik angineruvoq, taamaattumillu issittumi inuussutissani uiguleriiaani pingaarnersatut inissisimanissamut tulluartuulluni.

• Taaguut arti qanoq isumaqarpa?

• Artip Calanusip angisuujunera puallaarinneralu sooq pitsaasutut oqaatigisariaqarpa?

• Illeraq uumasuuvoq arlalinnik cellelik, tamanna qanoq isumaqarpa?

Sikumi quaajaateeqqat tappioraannartut sikup ataani issittumi inuunermut naleqqussarsimapput, taamaalillutik qaamanermi qinngornikikkaluamiluunniit nammineq fotosyntesiliorsinnaallutik. 

Sikumi quaajaateeqqat sikup ataaniittut saniatigut aamma immap ikeraniittunik naasunik tappioraannartoqarpoq. 

Naasut tappioraannartut aamma fotosynteseliortarput.

• Fotosyntese sunaana?

• Sikumi quaajaatit allaat qaamaneqanngingajattumi fotosynteseliornermik naleqqussarsimanngikkaluarpata, taava issittumi inuussutissanut uiguleriiaanut qanoq kinguneqassagaluarpa?

• Uumassusillip avatangiisiminut naleqqussartarnera qanoq isumaqarpa?

Illeraq arti Qeqertarsuup Tunuani Ilulissallu Kangiata Sermiani inuusoq Calanusimik ateqarpoq. Uumassusillit taamaattut arlalinnik cellellit artit amerlasoorujussuupput.

Calanus artinut allanut naleqqiullugu marloriaatingajam-mik angineruvoq, taammaattumillu issittumi inuussutissa-ni uiguleriiaani pingaarnersatut inissisimanissanut tulluartuulluni.

• Taaguut arti qanoq isumaqarpa?

• Illeraq tassaavoq peqquit ilaat. Peqqup suna ilisarnaatigaa?

• Illeraq uumassusilinnut prokaryotinut (cellekerneqanngitsunut) imaluunniit eukaryotinut (cellekernilinnut) ilaava – sooq?

Sikumi quaajaateeqqat tappioraannartut sikup ataani issittumi inuunermut naleqqussarsimapput, taamaalillutik qaamanermi qinngornikikkaluamiluunniit nammineq fotosyntesiliorsinnaallutik. 

Sikumi quaajaateeqqat uumassusillit akornanni fotosyntesiliortartuni kisiartaanngillat; aamma naasut tappioraannartut  imaaniittut fotosyntesiliortarput. 

• Fotosyntese pillugu kemi tunngavigalugu formelia allaguk.

• Naasup celleliata immikkoortuata sorliup fotosyntese isumagisarpaa?

• Sikumi quaajaateeqqat avatangiisiminnut naleqqussarsimanerat issittumi uumasoqatigiinnut qanoq sunniuteqarsimava?