QALERALIK

Qaleralik tassaavoq Ilulissat Kangiata Sermiani aalisakkat akornanni nalinginnaanerpaaq. 

Qaleralik llulissat Kangiata Sermianeersoq qaleralinnut Qeqertarsuup Tunuaniittunut naleqqiullugu pualanerulaarpoq. Tassunga pissutaavoq inuussutissaqarnerusunik nerisassaqarnera.

Arnaviaq angutiviamit annerulaarpoq. Davisstrædimi suffisarpoq, tamaanilu 60.000-it tikillugit manninnik suffisarpoq. 

Qaleralik 120 cm-rit tikillugit angissuseqalersinnaavoq 45-50 kg-nillu oqimaassuseqalersinnaalluni.

• Sooq Kangerlummi sermilimmi qaleralik pualaneruva? 

• Kangerlummi sermilimmi aalisakka allat inuuppaat?

• Aalisakkat erniaat suunuku?

Eqalugaq aammini ”qerinaveersaateqarpoq” – Taamaattumillu immami nillertorujussuarmiissinnaalluni, tassa -1,8 °C tikillugu.

Eqalugaq Kalaallit Nunaanni aalisarnermi annertunerusumik pingaaruteqanngilaq. Akerlianillu uumasunit allanit nerisarineqartarpoq. 

Eqalugaq pilluugu annertunerusumik paasisaqarit

• Eqalugaq aalisagaava natermiu imaluunniit saarulliuva?

• Uumasunit sorlinnit eqalugaq nerisarineqartarpa?

• Eqalugaq sunik inuussuteqarpa? 

Eqaliussuaq 5½ meteri tikillugu takissuseqalersinnaavoq.

Issittumi eqalussuit annersaraa nunarsuarmilu eqalussuit kiisortut annersaasa tulleraat.

Ukiut 250-it sinnerlugit ukioqalersinnaavoq.

Eqalussuaq tappiitsorujussuuvoq. Illeraq centimeterinik pingasunik-sisamanik angissusilik isaani nipingangajuppoq. 

Uumasoq uumasumi allani inuugaangat miluuffigisaminut ilanngartuisutut taaneqartarpoq.

Eqalussuaq pillugu uani annertunerusumik paasisaqarit

• Eqalussuaq kiisortoq sorleq nunarsuarmi annersaava? Nunarsuarmi eqalussuit annersaat nettimi ujaruk imaluunnit ilinniartitsisunnit ikioqqugit.

• Eqalussuaq tappiitsorujussuuvqo. Sooq?

• Eqalussuaq sunik inuussuteqarpa

Qaleralik tassaavoq Ilulissat Kangiata Sermiani aalisakkat akornanni nalinginnaanerpaaq. 

Qaleralik llulissat Kangiata Sermianeersoq qaleralinnut Qeqertarsuup Tunuaniittunut naleqqiullugu pualanerulaarpoq. 

Davisstrædimi suffisarpoq. Isituuaqqallu imaani Qeqertarsuup Tunuani Ilulissallu Sermiata Kangianut ingerlaartarput. 

Qaleralik 120 cm-it tikillugit angissuseqalersinnaavoq 45-50 kg-lu tikillugit oqimaassuseqalersinnaalluni.

• Ilulissat Kangiata Sermiani sooq qalerallit pualaneruppat?

• Aalisakkat allat Ilulissat Kangiata Sermiani uumasuuppat?

• Isituuaqqat suunuku?

Nammineq pisariaqartitsineq naapertorlugu quppernerit ilakkit

Eqalugaq aammini ”qerinaveersaateqarpoq” – Taamaattumillu immami nillertorujussuarmiissinnaalluni, tassa -1,8 °C tikillugu.

Eqalugaq Kalaallit Nunaanni aalisarnermi annertunerusumik pingaaruteqanngilaq. Akerlianillu uumasunit allanit nerisarineqartarpoq. 

Eqalugaq pillugu annertunerusumik paasisaqarit

• Eqalukkap aammini “qerinaveersaateqarnera” qanoq paasisariaqarpa?

• Eqalugaq uumasunit sunit inuussutaava?

• Eqalugaq sunik inuussuteqarpa? 

Nammineq pisariaqartitsineq naapertorlugu quppernerit ilakkit

Eqaliussuaq 5½ meteri tikillugu takissuseqalersinnaavoq.

Issittumi eqalussuit annersaraa nunarsuarmilu eqalussuit kiisortut annersaasa tulleraat.

Ukiut 250-it sinnerlugit ukioqalersinnaavoq.

Qeqertarsuup Tunuani nalinginnaasuuvoq.

Eqalussuup isai iIleqqamik centimeterinik pingasunik-sisamanik angissusilinnik nipingangasoqarajuppoq, taamaattumik tappiitsorujussuuvoq. 

Eqalussuaq pillugu annertunerumik paasisaqarit

• Eqalussuaq kiisortoq sorleq nunarsuarmi annersaava? 

• Eqalussuaq tappiitsorujussuuvoq. Qanoq ililluni ukiup sikua ataani immami itequsumi sumiissiorsinnaasarpa?

• Eqalussuaq aamma qanoq allamik taagorneqartarpa? 

Qaleralik aalisagaavoq natermioq talerpimmut sammisoq, aalisakkanullu natermiunut allanut naleqqiullugu isaata saamerliup timaata saneraaniinnera allaassutigaa, isaanullu talerperlermut qaninnani.

Qaleralik 45-50 kg tikillugit oqimaassuseqalersinnaavoq nerisassatsialaavorlu taamaattumillu nerisassatut illigineqartaqaluni.

Qalerallit Ilulissat Kangiata Sermianiittut Qeqertarsuup Tunuaniittunut agguaqatigiissillugit pualanerupput.

• Qaleralik aalisakkanut allanut naleqqiullugu qanoq ilisarineqarsinnaava?

• Aalisakkat natermiut immap naqqaniikkajuttuupput tamaanilu toqqorsimaarsinnaallutik – tamanna aamma qaleralimmu atuuppa?

• Ilulissat Kangiata Sermiani qalerallit qaleralinnut allanut naleqqiullugit sooq pualanerusarpat?

Eqalugaq saarullinnit allanit avaleraasaatigut immikkoortinneqarsinnaavoq.

Eqalugaq nunatta sineriaani tamani immap ikerani siumorneqarsinnaavoq. Kiisalu sumi tamani issittumi.

Eqalugaq aammini <qerinaveersaateqarpoq”, taamaattumillu issittorujussuarmi inuusinnaalluni.

Eqalugaq 35-cm-rit tikillugit takissuseqalersinnaavoq.

Kalaallit Nunaanni aalisakkanik tunisassiornermi eqalugaq annertunerusumik pingaaruteqanngilaq, kisianni soorlu puisinut arfernullu inuussutitut tunngaviuvoq.

• Eqalugaq allaseriuk. Sapinngisamik sammisamut taaguutit amerlanerpaat atussavatit.

• Eqalugaq aammini nillusaateqanngikkaluaruni qanoq pisoqassagaluarpa?

• Eqalugakkap suna tunngaviusumik inuussutigaa?

Eqalussuaq imaani itisoorujussuarmi inunini pissutigalu-gu takujuminaatsugaami paasissaanngitsorujussuuvoq.

Qanoq utoqqaatigilersinnaanera iluanik ilisimaneqanngilaq, kisiannili ulloq manna tikillugu uumasuni qimerlulinni uumaqqortunerpaatut naatsorsuutigineqarpoq. 

Eqalussuaq isimini illeqqamik miluussimaannartumik nipingasoqarnini pissutigalugu annerusumik tappingersimasutut isigineqarsinnaavoq.

Arriitsorujussuarmik ingerlasarpoq taamattumillu eqalussuartut uernartutut taaneqartarluni. Taamaakkaluartorli soorlu puisinik saarullinnillu inuussuteqarpoq.

• Eqalussuup puisit imminit sukkaneroqisut qanoq pisarisarpai?

• Eqalussuup isiginiutaa atorsinnaanngingajappoq, kisianni qupinnguallatsitsilluni maluginiutaa pitsaasorujussuuvoq. Inuit sunik maluginiuteqarpat?

• Eqalussuaq illeqqamik isimini millusimasoqarpoq – taamatut millusimasoqarneq qanoq paasisariaqarpa?

Qaleralik aalisagaavoq natermioq talerpimmut sammisoq, aalisakkanullu natermiunut allanut naleqqiullugu isaata saamerliup timaata saneraaniinnera allaassutigaa.

Qaleralik, aalisakkanut natermiunut allanut sanilliullugu immap naqqani ikeranilu uumasuupput. 

Qalerallit Ilulissat Kangiata Sermianiittut Qeqertarsuup Tunuaniittunut agguaqatigiissillugit pualanerupput.

• Qaleralik immap naqqani ikeranilu uumasuuvoq. Immap ikera (den pelagiske zone) qanoq isumaqarpa?

• Qaleralik talerpimmut sammisuuvoq – aalisakkat natermiut soorliit samimmut sammisuuppaat?

• Ilulissat Kangiata Sermiani qalerallit qaleralinnut allanut naleqqiullugit sooq pualanerusarpat?

Eqalugaq saarullinnit allanit avaleraasaatigut immikkoortinneqarsinnaavoq.

Eqalugaq nunatta sineriaani tamani immap ikerani siumorneqarsinnaavoq.

Eqalugaq 35-cm-rit tikillugit takissuseqalersinnaavoq ukiullu 6-7 missaanik ukioqalersinnaalluni.

Kalaallit Nunaanni aalisakkanik tunisassiornermi eqalugaq annertunerusumik pingaaruteqanngilaq, kisianni soorlu puisinut arfernullu inuussutitut tunngaviuvoq.

• Eqalugaq qallunaatut ”pelagisk”-iusutut taaneqartarpoq, taanna taaguut qanoq isumaqarpa?

• Eqalugaq imermi nilleqisumi inuunissaminut qanoq  tulluarsarsimava?

• Eqalugaqassuseq annikillissagaluarpat nannunut qanoq tamanna sunniuteqassava?

Eqalussuaq imaani itisoorujussuarmi inunini pissutigalu-gu takujuminaatsugaami paasissaanngitsorujussuuvoq.

Qanoq utoqqaatigilersinnaanera ilisimaneqanngilaq, kisiannilu ulloq manna tikillugu uumasuni qimerlulinni uumaqqortunerpaatut naatsorsuutigineqarpoq. 

Eqalussuaq isimini illeqqamik miluussimaannartumik nipingasoqarnini pissutigalugu annerusumik tappingersimasutut isigineqarsinnaavoq.

Arriitsorujussuarmik ingerlasarpoq taamattumillu eqalussuartut uernartutut taaneqartarluni. Taamaakkaluartorli soorlu puisinik saarullinnillu inuussuteqarpoq.

• Eqalussuup eqalussuartut uernartutut taaguteqarluni immikkut inissisimanera nassuiaaruk.

• Uumasoq qimerlulik qanoq isumaqartinneqarpa? 

• Eqalussuaq imaani itisoorujussuarmi qaamaneqarpianngit-sumi tappingersimangajattutut inuunermut qanoq naleqqussarsimava?