ILISIMATUUT NUNANIT ALLANEERSUT

Assimi takutinneqarpoq ukiut 1922-25 nalaani ilisimasassarsiorneq.

Sermip allanngoriartorneranik ilisimasassarsiorput. 

• Asseq pillugu oqaluttuarlutik immiussigit.
• Immiussat:

Itsarnisarsiuut ukiuni hunnorujulikkaartuni nunami qeriuaannartumi sakkunik allanngorsimanngitsunik nassaarsimapput.

Nutsanik,  meqqunik, timmissat meqquinik, qisunnik, amminik soqqarnillu nassaarsimapput.

Sakkunik ujaqqamit saanernillu sanaanik nassaarneq inuit qanoq amerlatigisut ukiorpassuit ingerlanerani tamaani najugaqarsimanerannik itsarnisarsiuut paasisaqarnissaannut iluaqutaasarsimapput.

Assimi itsarnisarsiooq 1932-mi assiliisoq takuneqarsinnaavoq.

Itsarnisarsiooq ullumikkut qanoq assiliissagaluarnersoq titartaruk.

Titartagara:

Nunatsinni sermimik ilisimatusartoqarani ullumikkut silap pissusianik ilisimatusarneq takorloorneqarsinnaanngilaq.

Sermimik ilisimatusarneq suli aallartippianngitsoorluunniit kalaallit sermip ningimarnganik sermillu ingerlaartarneranik ilisimasimasaqarsimapput. Aatsaat 1800-kut qiteqqunneranni europamiut sermimik ilisimatusarneq soqutigilerpaat.

Siusinnerusukkut ukiut ingerlaneranni sermip ningimarngisa allanngoriartorneri uppernarsarniarlugit assiliivik atorneqartarpoq.

Ullumikkut ingammik sermimik qillerilluni ilisimatusarneq silap allanngoriartornerata pissusissamisoortup inuillu pilersitaanit immikkoortinnissaanut iluaqutaavoq.

• Heinrich Rink kinaasimava silallu pissusaanik ilisimatusarnerup aallarteqqaarneranut qanoq sunniuteqarsimava?

• Silap allanngoriartornerata inunnit pilersinneqarsimasup unitsinneqarnissaa anguniarlugu illit nammineq qanoq iliuuseqarsinnaanerlutit siunnersuuteqarit.

Kangiani nunaqarfiit itsarnisarsiuunit immikkut soqutigineqarsimapput. Nunap qeriuaannartuunera pissutaalluni assersuutigalugu nutsat, meqqutit, qiviut, qisuit, ammit soqqaallu ukiut tusintillit sinnerlugit ingerlaneranni allanngorsimanngigajallutik pigineqarsinnaasimapput.

Sakkut ujaqqamit saanernillu sanaanik nassaarneq inuit qanoq amerlatigisut ukiorpassuit ingerlanerani tamaani najugaqarsimanerannik itsarnisarsiuut paasisaqarnissaannut iluaqutaasimapput.

 Uani nunasiartornerit pillugit annertunerusumik paasisassarsiorsinnaavutit.

• Kangiani nunaqarfiit sorliiit nunatsinni nunasiartornerit assigiinngitsut tulleriiaarneranik itsarnisaarsiuunit paasiniarneqarnissaannik ikiuisimappat? Atuakkami quppernermi 48-mi paasisassarsiorit.

• Nunatsinni nunasiartornerit siulliit ukiut 4500-t matuma siornatigut pipput. Nunasiartorneq kingulleq Kristusip inunngornera kingorna ukiut 1200-t nalaanni pivoq. Inuit taakku suminngaaneerpat inuillu takku qanoq taaneqartarpat?

Assimi takuneqarsinnaavoq ilisimasassarsiortut tammaarfiat.

Amerlaasoorpassuit sermeq pillugu ilisimatusarput qangarsuarlu pisimasunik oqaluttuassarpassuaqarpoq.

Sermimi ilisimatusarsinnaasoqanngikkaluarpat ullumikkut ilisimasanik taamak annertutigisunik pigisaqarsimanavi- anngikkaluarpugut.

• Heinrich Rink kinaasimava?

• 1830´kunni pingaartorujussuarmik nassaartoqarpoq – suna nassaarineqarpa sumullu atorneqarsimava?

• Sermimik qillerilluni ilisimatusarneq sumut iluaqutaasinnaava?

Itsarnisarsiuut nunami qeriuaannartumi ilisimatusarneq aallartimmassuk qanga kultoriusimasut pillugit takussutissarpassuarnik nassaarput.

1980´kunni inuup sananeqaataasa ilisarnaataat kingornuttakkat DNA-miittut paasissutissartaat tamakkingajallugit pilersinneqaqqissinnaasimapput

 Uani nunasiartornerit pillugit annertunerusumik paasisassarsiorsinnaavutit.

• Nuna qeriuaannarnera qanoq paasisariaqarpa?

• Sermermiut aamma Qajaa suuppat?

• Sermermiuni aamma Qajaani sunik nassaartoqarpa?

Assimi takuneqarsinnaavoq ilisimasassarsiortut tammaarfiat.

Amerlaasoorpassuit sermeq pillugu ilisimatusarput qangarsuarlu pisimasunik oqaluttuassarpassuaqarpoq.

Sermimi ilisimatusarsinnaasoqanngikkaluarpat ullumikkut sila pillugu ilisimasanik taamak annertutigisunik paasisimasaqassanngikkaluarpugut.

• Heinrich Rink kinaasimava?

• Sermip ningimarngisa ingerlaarnerinik uppernarsaatit silap pissusianik ilisimatusarnermut iluaqutaasinnaappat?

• Sermimik qillerilluni ilisimatusarneq sunaava?

Itsarnisarsiuut nunami qeriuaannartumik ilisimatusarneq aallartimmassuk kultoritoqqanik takussutissarpassuarnik nassaarput.

1980´kunni inuup sananeqaataasa ilisarnaataat kingornuttakkat DNA-miittut paasissutissartaat tamakkingajallugit pilersinneqaqqissinnaasimapput

• Nunami qeriuaannartumi sunik nassaartoqarsinnaava?

• Sermermiuni Qajaanilu sunik nassaartoqarpa?

• DNA sunaana?